Παρασκευή, 5 Ιουλίου 2013

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ





ΤΑ ΦΥΛΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ









ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ:

·         Ποια στερεότυπα βλέπετε να αναπαράγονται  στην εποχή μας για τη θέση των δύο φύλων;

·         Ποια είναι η θέση της γυναίκας στις δυτικές κοινωνίες και ποια στις κοινωνίες της Ανατολής;

·         Ποιους ρόλους έχει αποδώσει η κοινωνία στον άνδρα και στη γυναίκα  και κατά πόσο αυτοί οι ρόλοι διαμορφώνουν τη ζωή και τις αντιδράσεις τους;

·         Ποιος ο ρόλος της οικογένειας και της κοινωνικοποίησης των ατόμων μέσω αυτής;

·         Ποιες μορφές ρατσισμού σχετικά με το φύλο παρατηρούνται στη σύγχρονη Ελληνική κοινωνία;

Σκεφτείτε και εσείς τώρα και εκφράστε τους προβληματισμούς σας αφού βοηθηθείτε και από τα παρακάτω κείμενα και  από την εικόνα:





Οι ομάδες μας είναι έτοιμες, ξεκινάμε λοιπόν!

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ:

·         Ποια στερεότυπα βλέπετε να αναπαράγονται  στην εποχή μας για τη θέση των δύο φύλων;

·         Ποια είναι η θέση της γυναίκας στις δυτικές κοινωνίες και ποια στις κοινωνίες της Ανατολής;

·         Ποιους ρόλους έχει αποδώσει η κοινωνία στον άνδρα και στη γυναίκα  και κατά πόσο αυτοί οι ρόλοι διαμορφώνουν τη ζωή και τις αντιδράσεις τους;

·         Ποιος ο ρόλος της οικογένειας και της κοινωνικοποίησης των ατόμων μέσω αυτής;

·         Ποιες μορφές ρατσισμού σχετικά με το φύλο παρατηρούνται στη σύγχρονη Ελληνική κοινωνία;

Σκεφτείτε και εσείς τώρα και εκφράστε τους προβληματισμούς σας αφού βοηθηθείτε και από τα παρακάτω κείμενα και  από την εικόνα:




  • Η αντίληψη της αρρενωπότητας και της θηλυκότητας
                                   ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 3/10/2011
Τα στερεότυπα για το φύλο αναφέρονται στις στάσεις και τις αντιλήψεις σχετικά με την αρρενωπότητα και τη θηλυκότητα. Η διαμόρφωση των πεποιθήσεων αυτών ενέχει έντονα πολιτισμικά στοιχεία και εξελίσσεται διαχρονικά.
 Η ταυτότητα του βιολογικού, ψυχολογικού και κοινωνικού ρόλου εμφανίζεται στην ηλικία των δύο ετών, μετασχηματίζεται κατά τη λύση του Οιδιπόδειου Συμπλέγματος και παγιώνεται κατά την εφηβεία. Οι διαφορές στα φύλα, παρά το δυναμισμό του κινήματος για τη γυναικεία χειραφέτηση, τις διακηρύξεις για την ισότητα και τις κοινωνικές αναπροσαρμογές του ρόλου της οικογένειας, έχουν μείζονα σημασία, τόσο στη διαμόρφωση του εγώ, όσο και στις αιτιακές αποδόσεις των κοινωνικών χαρακτηριστικών.
Διάφορες έρευνες έχουν επισημάνει ότι τα κορίτσια – είτε εκ φύσεως είτε ως επίκτητη ιδιότητα- ωριμάζουν νωρίτερα σε σύγκριση με τα αγόρια, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης, είναι υγιέστερα, υπερτερούν στην ανάπτυξη του γλωσσικού κώδικα, αντιλαμβάνονται επιτυχέστερα τα συναισθήματα. Τα αγόρια συνήθως επιτυγχάνουν μεγαλύτερη αυτονομία, εμπλέκονται σε πιο έντονες μορφές παιχνιδιού, είναι περισσότερο διεκδικητικά και πιο δημιουργικά.
Σε έρευνα του Helson (1967) επιτυχημένες γυναίκες μαθηματικοί (επαγγελματική ιδιότητα στην οποία κατά κύριο λόγο διαπρέπουν άνδρες) βαθμολογήθηκαν όσον αφορούσε γνωρίσματα της προσωπικότητάς τους. Τα χαρακτηριστικά, που τους αποδόθηκαν και εξηγούσαν την έφεσή τους στα Μαθηματικά, αναφέρονται κυρίως σε άντρες: φιλοδοξία, αυθορμητισμός, αυθεντικότητα, επιμονή, ψυχικό σθένος, διεκδικητικότητα, αυτονομία, τάση για επίτευξη, αυτοεκτίμηση.
Είναι γεγονός ότι πέρα από τα βιολογικά αναπτυξιακά στάδια, τα οποία ακολουθούν μια προδιαγεγραμμένη πορεία, οι ενήλικες αντιμετωπίζουν με διαφορετικό τρόπο τα αγόρια και τα κορίτσια σε όλα τα στάδια της εξέλιξης: Επιτρέπουν στα αρσενικά βρέφη να απομακρύνονται περισσότερο, ακόμα και εκτός οπτικού τους πεδίου, τους παρέχουν αμοιβές καθώς εξερευνούν το χώρο και τα αντικείμενα, προσεγγίζουν με μεγαλύτερη τρυφερότητα τα κορίτσια και τους φέρονται σα να ήταν εύθραυστα, δίνουν περισσότερες λεκτικές οδηγίες στα θηλυκά παιδιά, ενθαρρύνουν τον ανταγωνισμό στις παρέες των αγοριών, καθορίζουν το ντύσιμο και τη φροντίδα του σώματος, επιτρέποντας περισσότερα ναρκισσιστικά στοιχεία στα κορίτσια.
Αν και η ρήση ‘ Η ανατομία είναι μοίρα’ αμφισβητήθηκε από το φεμινιστικό κίνημα, Σε γενικές γραμμές οι διεθνείς έρευνες συγκλίνουν στο ότι τα ανδρικά στερεότυπα εγκαθιδρύουν την εικόνα ενός ατόμου προσανατολισμένου προς το έργο, λογικού και ικανού στην επίλυση προβλημάτων και σε ένα γυναικείο πρότυπο πιο επικοινωνιακού, με ενδιαφέρον για το κοινωνικοσυναισθηματικό κλίμα και περισσότερο παθητικού.(…)
Παλαιότερες έρευνες στην Ελλάδα διαπίστωναν ότι η αντίληψη του φύλου είναι πολύ ισχυρή και ότι η απόκλιση από τα στερεότυπα οδηγούσε σε κοινωνικό στιγματισμό. Η χειραφέτηση της γυναίκας καθυστέρησε σε σύγκριση με τις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες και κατοχυρώθηκε περισσότερο νομοθετικά, παρά ως αντανάκλαση κοινωνικής προόδου, όσον αφορά τις σχέσεις των δύο φύλων. Η οικογένεια, που συνεπικουρούμενη από το σχολείο, αποτελεί τον κυριότερο κοινωνικοποιητικό θεσμό, δέχεται ισχυρά πλήγματα, με τη συχνότητα των διαζυγίων να αυξάνεται κατακόρυφα, η μονογονεικότητα  επεκτείνεται και σε μη αστικές περιοχές ως αποδεκτή μορφή οικογένειας και η συμβίωση αναγνωρίζεται θεσμικά..(…)
Οι Έλληνες νέοι, ακόμα κι αν προέρχονται από διαζευγμένους γονείς, οραματίζονται τη σύσταση παραδοσιακής οικογένειας, η οποία αναπαράγει τα στερεότυπα του φύλου, αντλούν συναισθηματική πληρότητα από αυτήν (σε ποσοστό 60%), περισσότερο από ότι από τους φίλους ή τους ερωτικούς συντρόφους.
  •   ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΑΝ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΑΝ ΣΥΖΎΓΟΥ
                  (π. Αντώνιος Στυλιανάκης,   παιδοψυχίατρος - ψυχοθεραπευτής παιδιών και νέων)

«Οσο κι αν φαίνεται σε έναν εξωτερικό παρατηρητή παράλογο, βλέπεις πολλές φορές γονείς που λένε στα παιδιά τους « για σας δουλεύουμε, για να ζήσετε καλύτερα αύριο» , και απουσιάζουν όλη την ημέρα από το σπίτι (όπως πριν λίγες μέρες που ήρθε μια μητέρα στο ιατρείο και μου έλεγε ότι επιστρέφει στις 8 μ.μ. επειδή την αναγκάζουν να κάνει υπερωρίες! Όμως ο γιός της στην αρχή της εφηβείας, αφ΄ότου εκείνη απουσιάζει, εγκατέλειψε τα μαθήματα και αλητεύει στους δρόμους. Στο όνομα λοιπόν, του αύριο θυσιάζεται το σήμερα και τελικά ναρκοθετείται και αυτό ακόμη το αύριο! Έτσι μετά από μερικά χρόνια θα γυρίσουν τα παιδιά και θα τους πουν " εμείς δεν θέλαμε τα λεφτά σας , αλλά εσάς θέλαμε, να σας έχουμε κοντά μας όταν αισθανόμασταν την ανάγκη αυτή σαν παιδιά, σαν έφηβοι, σαν νέοι...". Τι να τα κάνει τα όσα χρήματα ένας νέος όταν δεν έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, όταν αισθάνεται μόνος και αποξενωμένος στη ζωή, όταν έμαθε να έχει μόνο παροχές αλλά όχι να διαχειρίζεται τα αγαθά που του προσφέρονται... Είναι προτιμότερο να μην έχει χρήματα και να είναι συναισθηματικά ώριμος και ικανός να εργαστεί μόνος και να τα αποκτήσει
  •   Η ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ 2 ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
virtualschool.web.auth.gr/2.2-3/Praxis/TheodorouKoutlisInequality.html
Η εκπαίδευση δεν ήταν πάντα ανοιχτή για τις γυναίκες. Οι διάφορες κοινωνίες, σε όλες τις προγενέστερες χρονικές περιόδους, διαμόρφωσαν και θεσμοθέτησαν μια γυναίκα ικανή να εργάζεται, κυρίως μέσα στο σπίτι, και όταν οι κοινωνικό-οικονομικές ανάγκες το επέβαλαν και έξω από το σπίτι, αλλά όχι αρκετά ευφυή για να μορφωθεί. Ειδικότερα, το 19ο αιώνα που οι γυναίκες αρχίζουν να διεκδικούν αγωνιστικά το δικαίωμα στη μόρφωση, συναντούν τα μεγαλύτερα εμπόδια. Άλλωστε τι χρειάζονται τη μόρφωση οι γυναίκες, αφού κατά την κρατούσα άποψη της εποχής, όπως εκφράζεται από τον Όσκαρ Ουάιλντ «οι γυναίκες είναι διακοσμητικό φύλο, καμιά γυναίκα δεν είναι μεγαλοφυΐα». Το δικαίωμα συμμετοχής των κοριτσιών στην εκπαίδευση κερδήθηκε σταδιακά.
(…)
Η κοινωνιολογία της εκπ/σης κατάφερε να δείξει, ότι το σχολείο δεν είναι ενοποιητικό και απελευθερωτικό, αλλά συμβάλλει στην αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας και στη διαιώνιση των ανισοτήτων. Στη χώρα μας, οι εκπ/κοί θεσμοί αναπαράγουν την ανισότητα των δυο φύλων, δεν παρέχουν ισότητα ευκαιριών, και μέσα τους επιβιώνουν και αναπτύσσονται και νέες άμεσες και έμμεσες διακρίσεις φύλου που διαφοροποιούν τις δυνατότητες μάθησης των κοριτσιών και των αγοριών.
Σε ότι αφορά το θεσμικό πλαίσιο απαγορεύεται κάθε διάκριση με βάση το φύλο αλλά όπως έχει διαφανεί μέσα από έρευνες, οι εκπ/κές πρακτικές με άμεσο τρόπο θέτουν σε πλεονεκτικότερη θέση τα αγόρια, και περιορίζουν συγκριτικά τη δυνατότητα μάθησης και επιτυχίας των κοριτσιών. Επίσης οι εκπ/κές πρακτικές και η εκπ/κή διαδικασία ενισχύει και αναπαράγει τα κοινωνικά στερεότυπα για τα φύλα. Το εκπ/κό σύστημα με εκπ/κές πρακτικές, που θεωρούνται «αυτoνόητες» οδηγεί έμμεσα τα κορίτσια σε κατάσταση άνισων ευκαιριών, σε σχέση με τα αγόρια της ίδιας τάξης.
Τα ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν, ότι το διδακτικό υλικό και τα αναλυτικά προγράμματα συντελούν στην ανάπτυξη και την αναπαραγωγή των στερεοτύπων για τα δύο  φύλα της εκπ/σης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η έρευνα της Ε. Μαραγκουδάκη για τα παιδικά βιβλία, που χρησιμοποιούνται στο Ν/γείο, διαπίστωσε ότι υπάρχει διαφοροποίηση των φύλων, σύμφωνα με τα παραδοσιακά στερεότυπα κοινωνικά πρότυπα.
Στο χώρο της οικογένειας, όπως αυτός παρουσιάζεται στα παιδικά βιβλία του Ν/γείου, υπάρχει απόλυτος καταμερισμός ρόλων ανάμεσα στα δύο φύλα και απόλυτος διαχωρισμός των ευθυνών και των υποχρεώσεών τους.
Ο πατέρας προβάλλεται να επιστρέφει κατακουρασμένος το βράδυ από τη δουλειά του, η οποία είναι υποχρέωσή του που απορρέει από το ρόλο του οικονομικού τροφοδότη της οικογένειας. Ο ρόλος του αυτός, τον απαλλάσσει από το να έχει οποιαδήποτε συμμετοχή στις δουλειές του σπιτιού και την ανατροφή των παιδιών.
Αντίθετα, η μητέρα είναι στο σπίτι, και μοναδική της ασχολία και μέλημα είναι οι δουλειές του νοικοκυριού και η φροντίδα των παιδιών. Η μητέρα δεν εργάζεται έξω από το σπίτι. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις έχει επάγγελμα, όταν ζει μόνη με το παιδί της σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Η μητέρα δεν βγαίνει ποτέ από το σπίτι, η ανατροφή των παιδιών, οι δουλειές του νοικοκυριού δεν προβάλλονται ως εργασία, αλλά ως ένδειξη αγάπης της μητέρας προς τα μέλη της οικογένειάς της.
Ο απόλυτος αυτός καταμερισμός ρόλων, αντικατοπτρίζει τα παραδοσιακά κοινωνικά πρότυπα, και όπως αποτυπώνεται στα βιβλία, είναι πιο παραδοσιακός και αυστηρός, και σε μεγάλο βαθμό αναχρονιστικός

  •   Ο Ρόλος του Πατέρα στην Ψυχική  Ανάπτυξη του Παιδιού
Ιουλία Σουλάνδρου
Ψυχολόγος

     Η πατρότητα είναι το ίδιο ευχάριστη και απαραίτητη στο παιδί με την μητρότητα. Το ίδιο το παιδί αισθάνεται ιδιαίτερη ικανοποίηση όταν δέχεται τις φροντίδες του πατέρα του. Πολλοί πατέρες βρίσκουν τη συγκίνηση που δοκιμάζουν από τις αντιδράσεις, όταν περιποιούνται τα παιδιά τους, σαν ένα από τα πιο μεγάλα πλεονεκτήματα του να είναι κανείς πατέρας, Αυτό συμβαίνει γιατί οι φροντίδες είναι αυτές που μας κάνουν να νιώθουμε το παιδί σαν τον ίδιο μας τον εαυτό.
     Η ασχολία του πατέρα με το παιδί του δίνει την ευκαιρία να ξαναδοκιμάσει ο ίδιος κάποιες χαρές από τη δική του παιδική ζωή: Τη χαρά του παιχνιδιού, μια δυσκολία που ξεπεράστηκε σωστά, μια επιτυχία ή αποτυχία.
     Ο πατέρας που συμπεριφέρεται απέναντι στο παιδί του όχι μόνο σαν δυνατός αλλα και με στοργή κρατάει στα χέρια του το κλειδί της ευτυχίας και της ψυχικής ισορροπίας του παιδιού του. Η σεξουαλική ταυτότητα του παιδιού εξαρτάται σ' ένα μεγάλο βαθμό από τη στάση του πατέρα. Όταν ο πατέρας απουσιάζει, το πρότυπό του μένει κενό και αφήνεται στο παιδί ν' ανακαλύψει στα τυφλά την έννοια της ανδρικής του ταυτότητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα αγόρια να γίνονται ευάλωτα στη μίμηση στερεοτυπικών ανδρικών συμπεριφορών, όπως αυτές διαμορφώνονται από τη νοοτροπία της κοινωνίας (σκληρές, επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές) κρατώντας ουσιαστικά μια ψυχική απόσταση από τους άλλους, η οποία θα στέκεται εμπόδιο στη σχέση τους με τους άλλους.
     Σε ακραίες περιπτώσεις μέσα από την απελπισμένη ανάγκη τους για μια ανδρική ταυτότητα, υιοθετούν συμπεριφορές που φτάνουν μέχρι την παραβατικότητα.
     Ένας πατέρας που συμμετέχει πολύ λίγο στη ζωή του παιδιού του και αυτό το πολύ λίγο το περνά αποδοκιμάζοντάς το, μαλώνοντάς το, μεταβάλλεται στη φαντασία του σαν ο χωροφύλακας του σπιτιού.
     Το αποτέλεσμα τόσο της άσχημης και ανώριμης συμπεριφοράς της άσκησης των πατρικών καθηκόντων, όσο και της υπερβολικής χρήσης της πατρικής εξουσίας καταλήγουν σχεδόν στο ίδιο σημείο. Επαναστατική, παραβατική, βίαιη αντίδραση από μέρους του παιδιού ή ολοκληρωτική υποταγή, και τα δύο το ίδιο καταστροφικά για την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του παιδιού.
     Η επιρροή του πατέρα πάνω στο παιδί θα ήταν πιο μεγάλη αν τις λίγες ώρες που περνούν μαζί τις διέθετε να γνωρίσουν καλύτερα ο ένας τον άλλο. Ο πατέρας πρέπει να είναι ο πρώτος και ο καλύτερος φίλος του παιδιού από τον πρώτο χρόνο της ηλικίας του. Για να γίνει αυτό δεν πρέπει το παιδί να τον φοβάται, αλλά να τον σέβεται και να τον αγαπά. 





Πριν από την ανάγνωση  ( δύο  ώρες )

Ανάγνωση κειμένων στην τάξη
Συζήτηση στην τάξη στους εξής άξονες :

1* Ποιες κοινωνικές προκαταλήψεις και στερεότυπα για τη θέση και το ρόλο της γυναίκας υπήρχαν σε παλιότερες εποχές και ποια από αυτά αναπαράγονται και σήμερα;
2* Ποια στερεότυπα για το ρόλο του άνδρα επικρατούσαν παλιότερα και ποια στην εποχή μας;
3* Ποιες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες άλλαξαν με αποτέλεσμα οι γυναίκες σήμερα να έχουν απελευθερωθεί και να καθορίζουν οι ίδιες τη ζωή τους;
4* Η θέση της της γυναίκας στις ανατολικές κοινωνίες.
5* Η κακοποίηση των γυναικών.
6* Ο θεσμός της προίκας.
7* Ο θεσμός της οικογένειας παλιότερα και σήμερα. Δομή, σχέσεις των μελών μεταξύ τους ( μάνα -
   γιος, πατέρας - κόρη )
8* Οι σχέσεις των δύο φύλων. Έρωτας.




Οι γυναίκες στον Τρίτο Κόσμο

ΑΝΗΛΙΚΕΣ ΝΥΦΕΣ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ
Το να μεγαλώνεις ένα κορίτσι, είναι σαν να ποτίζεις τον κήπο του γείτονα (Ινδικό ρητό)

Στην περιήγησή μας στο Διαδίκτυο, πέσαμε πάνω σε ένα απίστευτο άρθρο των Τάιμς της Νέας Υόρκης. Το άρθρο αναφέρεται σε κοινωνίες της Αφρικής όπoυ παντρεύουν τα κορίτσια από την παιδική τους ηλικία, άλλοτε για να απαλλαγούν από αυτά, άλλοτε για να ξεπληρώσουν χρέη!
Όταν ήταν μόλις 14 ετών, η Beatrice Kitamula τώρα 19 ετών, παντρεύτηκε τον Elias Shola 63 ετών τώρα, για να εξοφλήσει το χρέος του πατέρα της. Στη φωτογραφία, με το "σύζυγο" και το 2 χρονών κοριτσάκι της
Η Edah Mwanyongo 20 ετών εξαναγκάστηκε να παντρευτεί τον Ridein Simfukwe 66 ετών επειδή ο πατέρας της πούλησε δύο αγελάδες που ανήκαν στον Simfukwe.
Ο πατέρας της Mwaka Simbeye την πάντρεψε όταν ήταν 11 ετών για να ξεπληρώσει ένα χρέος 11 δολαρίων. Εκείνη το έσκασε αλλά οι γονείς της τη βρήκαν και την έφεραν πίσω μετά από 6 μήνες.

OI ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΚΟΣΜΟ
Σε πολλές περιοχές του κόσμου (κυρίως στην Ασία και την Αφρική) η κατάσταση των γυναικών είναι τραγική! Τις εκμεταλλεύονται, τις καταπιέζουν, στερούν από αυτές στοιχειώδη δικαιώματα.
Νικαράγουα: Εργάτριες σε εργοστάσιο παραγωγής καφέ δουλεύουν με απόλυτο συντονισμό ξεδιαλέγοντας τους κόκκους του καφέ. Οι γυναίκες επιλέγονται γι' αυτήν τη δουλειά επειδή ανέχονται την πολύωρη και μονότονη εργασία ευκολότερα από τους άνδρες.
Αφγανιστάν: Ενώ τα αγόρια παίζουν ελεύθερα ποδόσφαιρο, οι γυναίκες εξακολουθούν να φορούν την μπούρκα.
Πακιστάν: Η πεντάχρονη Ζάρα πηγαίνει στο σχολείο. Πράγμα καθόλου εύκολο στη χώρα αυτή για τα μικρά κορίτσια.
Aφγανιστάν: Άν και κάποια κορίτσια πηγαίνουν σχολείο, πολλά παραμένουν αναλφάβητα, καθώς φοβούνται το κοινωνικό στίγμα. Αυτή η φωτογραφία είναι ένα μήνυμα ελπίδας. Οι Αφγανές είναι πιο δυνατές απ' όσο φαντάζεται ο περισσότερος κόσμος. Δίνουν καθημερινά τις δικές τους μάχες, έτοιμες να αντιμετωπίσουν θαρραλέα τους κινδύνους και τις προσβολές των συμπατριωτών τους, όταν τις βλέπουν να πηγαίνουν σχολείο.

Γυναίκες στο Αφγανιστάν καλυμμένες με τη μπούργκα. Αν τις δουν στο δρόμο χωρίς αυτή, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να εκτελεστούν.



ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΡΩΤΗΣΗ 2
Τα στερεότυπα των φύλων παρά τις όποιες εξελίξεις έχουν σημειωθεί στην κοινωνική θέση της γυναίκας εξακολουθούν να επικρατούν ανεξάρτητα από την ηλικία, το θρήσκευμα, το φύλο, την οικογενειακή κατάσταση και το μορφωτικό επίπεδο των ατόμων.


Τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στο ανδρικό στερεότυπο αξιολογούνται ως θετικά συχνότερα από τα γυναικεία χαρακτηριστικά. Επιπλέον το σύνολο των χαρακτηριστικών που αξιολογούνται θετικά συνεπάγονται επιβολή, ορθολογισμό και ικανότητα ενώ τα αντίστοιχα θετικά χαρακτηριστικά των γυναικών φανερώνουν αγάπη, στοργή και συναισθηματισμό.


Μια άμεση συνέπεια των στερεότυπων χαρακτηριστικών της προσωπικότητας που αποδίδονται στα δύο φύλα, κυρίως δε εις βάρος των γυναικών, αφορά στο διαχωρισμό των επαγγελμάτων και των θέσεων εργασίας με βάση το φύλο. Μπορεί βέβαια θεσμικά όλα σχεδόν τα επαγγέλματα να μπορούν να ασκηθούν και από τα δύο φύλα, ωστόσο ο διαχωρισμός σε τυπικά "γυναικεία" και τυπικά "αντρικά" εξακολουθεί να αποτελεί μια καθιερωμένη κοινωνική πρακτική σε όλο το δυτικό πολιτισμό. Αυτός ο διαχωρισμός γίνεται με βάση τα στερεότυπα χαρακτηριστικά που αποδίδονται στα δύο φύλα δηλαδή τους τρόπους συμπεριφοράς, τις ικανότητες και τις επιδεξιότητες που απαιτούνται για την άσκηση κάποιου επαγγέλματος.

Επομένως τα επαγγέλματα που θεωρούνται τυπικά "γυναικεία" προϋποθέτουν χαρακτηριστικά προσωπικότητας που στερεότυπα αποδίδονται στις γυναίκες και που εμπεριέχονται στο ρόλο της συζύγου, της νοικοκυράς και της μητέρας. Μερικά από τα στερεότυπα τυπικά γυναικεία επαγγέλματα είναι τα εξής: κοινωνική λειτουργός, νηπιαγωγός, , γραμματέας, νοσοκόμα, μαία, μοδίστρα και άλλα

Από την άλλη τα επαγγέλματα που θεωρούνται τυπικά "αντρικά" προϋποθέτουν χαρακτηριστικά προσωπικότητας που στερεότυπα αποδίδονται στους άντρες. Μερικά από τα στερεότυπα αντρικά επαγγέλματα είναι τα ακόλουθα: πιλότος, οδηγός λεωφορείου, και άλλα.
Βέβαια τώρα πια στις δυτικές κοινωνίες έχουν αρχίσει να καταργούνται και η ισότητα των δύο φύλων κερδίζει καθημερινά πολλές μάχες απέναντι στην οπισθοδρόμηση και τον συντηρητισμό




Β. Κορνάρος, Ερωτόκριτος [Ήρθεν η ώρα κι ο 

καιρός] (ΚΝΛ Α΄ Λυκείου) 


Β. Κορνάρος, "Ερωτόκριτος", [Μονομαχία Κρητικού και Καραμανίτη] Τρίτη περίοδος: Εισαγωγή Επιστροφή στην αρχική σελίδα του μαθήματος
β) [ΗΡΘΕΝ Η ΩΡΑ ΚΙ Ο ΚΑΙΡΟΣ]
(Ε' μέρος, στίχοι 767 - 818)
Το β' απόσπασμά μας αναφέρεται στην τελευταία φάση της δοκιμασίας που υποβάλλει ο Ερωτόκριτος την Αρετούσα, προτού της αποκαλύψει ποιος είναι.

ΠΟΙΗΤΗΣ

Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός κι η μέρα ξημερώνει
να φανερώσει ο Ρώκριτος το πρόσωπο που χώνει.
Εφάνη ολόχαρη η αυγή και τη δροσούλα ρίχνει,
σημάδια τση ξεφάντωσης κείνη την ώρα δείχνει.
Χορτάρια εβγήκαν εις τη γη, τα δεντρουλάκια ανθίσα
10 κι από τσ' αγκάλες τ' ουρανού γλυκύς βορράς εφύσα.
Τα περιγιάλια ελάμπασι κι η θάλασσα εκοιμάτο,
γλυκύς σκοπός εις τα δεντρά κι εις τα νερά εγρικάτο.
Ολόχαρη και λαμπυρή η μέρα ξημερώνει,
εγέλαν η ανατολή κι η δύση καμαρώνει.
15 Ο ήλιος τες ακτίνες του παρά ποτέ στολίζειμε λάμψη,
κι όλα τα βουνά και κάμπους ομορφίζει.
Χαμοπετώντας τα πουλιά εγλυκοκιλαδούσα,
στα κλωναράκια των δέντρων έσμιγαν κι εφιλούσα.
Δυο δυο εζευγαρώνασι, ζεστός καιρός εκίνα,
20 έσμιξες, γάμους και χαρές εδείχνασι κι εκείνα.
Εσκόρπισεν η συννεφιά, οι αντάρες εχαθήκα,
πολλά σημάδια τση χαράς στον ουρανό εφανήκα.
Παρά ποτέ τως λαμπυρά, τριγύρου στολισμένα,
στον ουρανό είν' τα νέφαλα σαν παραχρουσωμένα.
  25 Τα πάθη πλιο δεν κιλαδείτο πρικαμένο αηδόνι,
αμέ πετά πασίχαρο, μ' άλλα πουλιά σιμώνει.
Γελούν τση χώρας τα στενά κι οι στράτες καμαρώνου,
όλα γρικούν κουρφές χαρές κι όλα τσι φανερώνου.
Και μες στη σκοτεινή φ'λακήν, οπού 'το η Αρετούσα,
30 εμπήκα δυο όμορφα πουλιά κι εγλυκοκιλαδούσα.
Στην κεφαλή της Αρετής συχνιά χαμοπετούσι
και φαίνεταί σου και χαρές μεγάλες προμηνούσι.
Πάλι με τον κιλαδισμόν απ' την φ'λακήν εφύγα,
αγκαλιαστά, περιμπλεχτά τσι μούρες τως εσμίγα.
Η νένα, οπού 'το φρόνιμη γυναίκα του καιρού της
κι ήκουσε κι είδε και πολλά, ήβαλε μες στο νου της
το πως ετούτα τα πουλιά, που εσμίξαν έτσι ομάδι,
χαρά μεγάλη προμηνού και γάμου είναι σημάδι.

ΦΡΟΣΥΝΗ

40 Λέγει: «Αρετούσα, κάτεχε, σ' καλό πολύ το πιάνω
τούτον, οπού 'ρθαν τα πουλιά στην κεφαλή σου απάνω:
σημάδι είναι του γάμου σου, ώρα καλή ώρα να 'ναι·
για δε κι ό,τι είναι για καλό στο λογισμό σου βάνε.
Ως πότε θε να κάθεσαι στο βρώμο, θυγατέρα,
να διώχνεις τόσες προξενιές που του κυρού σου εφέρα;
45 Κι ως πότε το Ρωτόκριτο να στέκεις ν' ανιμένεις;
Εσύ από τούτη τη φ'λακήν, ώστε να ζεις, δε βγαίνεις,
παρά στα θέλει ο κύρης σου να του θεληματέψεις·
μη βούλεσαι ανημπόρετα πράματα να γυρέψεις.
Και χίλιοι χρόνοι ανέ διαβού, δεν τόνε κάνεις ταίρι
50 κι ώστε να ζει, δεν έρχεται προς τα δικά σας μέρη.
Κι αν αποθάνει ο κύρης σου, παραγγελιάν αφήνει
κι όσοι απομείνου οπίσω του ξορίζουν τον κι εκείνοι.
Λοιπό, κερά μου, σκόλασε το λογισμό τον έχεις
κι ο ξένος γίνεται άντρας σου, κάμε να το κατέχεις·
αυτός οπού επολέμησε κι εγλίτωσε τη χώρα,
πε το κι εσύ πως τόνε θες και να βρεθεί καλή ώρα».


χώνω: κρύβω.
έσμιξες (έσμιξη): συναντήσεις, σμιξίματα.
πρικαμένος: πικραμένος.
νένα: παραμάνα.
βρώμος: βρωμιά.
στα: σ' αυτά που.
ώστε να: έως ότου, όσο.
ξορίζω: εξορίζω.

Παραδείγματα ερωτήσεων

1)Σε ποια ιστορική περίοδο και σε ποια  λογοτεχνική σχολή ανήκει το κείμενο; Να  προσδιορίσετε τα χαρακτηριστικά της; 



2) Πώς παρουσιάζεται η Αρετούσα στο  απόσπασμα; Ποια θέση κατέχει η Αρετούσα στην ενότητα; Ποια σημασία έχει η επιλογή του συγκεκριμένου  ονόματος; Ποια διαφαίνεται να είναι η σχέση με τον πατέρα της και σε 

3) Ποια συμπεράσματα καταλήγετε για τη θέση της γυναίκας στις  παραδοσιακές κοινωνίες; 

ΚΕΙΜΕΝΟ: ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΑΔΕΛΦΟΥ







Του νεκρού αδελφού
 
 
Μάνα με τους εννιά σου γιους και με τη μια σου κόρη,
την κόρη τη μονάκριβη την πολυαγαπημένη,
την είχες δώδεκα χρονώ κι ήλιος δε σου την είδε!
Στα σκοτεινά την έλουζε, στ' άφεγγα τη χτενίζει,
στ' άστρι και τον αυγερινό έπλεκε τα μαλλιά της.
Προξενητάδες ήρθανε από τη Βαβυλώνα,
να πάρουνε την Αρετή πολύ μακριά στα ξένα.
Οι οχτώ αδερφοί δε θέλουνε κι ο Κωσταντίνος θέλει.
«Μάνα μου, κι ας τη δώσομε την Αρετή στα ξένα,
στα ξένα κει που περπατώ, στα ξένα που πηγαίνω,
αν πάμ' εμείς στην ξενιτιά, ξένοι να μην περνούμε.
- Φρόνιμος είσαι, Κωσταντή, μ' άσκημα απιλογήθης.
Κι α μόρτει, γιε μου, θάνατος, κι α μόρτει, γιε μου, αρρώστια,
κι αν τύχει πίκρα γή χαρά, ποιος πάει να μου τη φέρει;
- Βάλλω τον ουρανό κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει κι έρτει θάνατος, αν τύχει κι έρτει αρρώστια,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, εγώ να σου τη φέρω».

Και σαν την επαντρέψανε την Αρετή στα ξένα,
κι εμπήκε χρόνος δίσεχτος και μήνες οργισμένοι
κι έπεσε το θανατικό, κι οι εννιά αδερφοί πεθάναν,
βρέθηκε η μάνα μοναχή σαν καλαμιά στον κάμπο.
Σ' όλα τα μνήματα έκλαιγε, σ' όλα μοιρολογιόταν,
στου Κωσταντίνου το μνημειό ανέσπα τα μαλλιά της.
«Ανάθεμά σε, Κωσταντή, και μυριανάθεμά σε,
οπού μου την εξόριζες την Αρετή στα ξένα!
το τάξιμο που μου 'ταξες, πότε θα μου το κάμεις;
Τον ουρανό 'βαλες κριτή και τους αγιούς μαρτύρους,
αν τύχει πίκρα γή χαρά, να πας να μου τη φέρεις».
Από το μυριανάθεμα και τη βαριά κατάρα,
η γης αναταράχτηκε κι ο Κωσταντής εβγήκε.
Κάνει το σύγνεφο άλογο και τ' άστρο χαλινάρι,
και το φεγγάρι συντροφιά και πάει να της τη φέρει.



Παίρνει τα όρη πίσω του και τα βουνά μπροστά του.
Βρίσκει την κι εχτενίζουνταν όξου στο φεγγαράκι.
Από μακριά τη χαιρετά κι από κοντά της λέγει:
«Άιντε, αδερφή, να φύγομε, στη μάνα μας να πάμε.
- Αλίμονο, αδερφάκι μου, και τι είναι τούτη η ώρα;
Αν ίσως κι είναι για χαρά, να στολιστώ και να 'ρθω,
κι αν είναι πίκρα, πες μου το, να βάλω μαύρα να 'ρθω.
- Έλα, Αρετή, στο σπίτι μας, κι ας είσαι όπως και αν είσαι».
- Κοντολυγίζει τ' άλογο και πίσω την καθίζει.

Στη στράτα που διαβαίνανε πουλάκια κιλαηδούσαν,
δεν κιλαηδούσαν σαν πουλιά, μήτε σαν χελιδόνια,
μόν' κιλαηδούσαν κι έλεγαν ανθρωπινή ομιλία:
«Ποιος είδε κόρην όμορφη να σέρνει ο πεθαμένος!
- Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
- Πουλάκια είναι κι ας κιλαηδούν, πουλάκια είναι κι ας λένε».
Και παρεκεί που πάγαιναν κι άλλα πουλιά τούς λένε:
«Δεν είναι κρίμα κι άδικο, παράξενο μεγάλο,
να περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους!
- Άκουσες, Κωσταντίνε μου, τι λένε τα πουλάκια;
πως περπατούν οι ζωντανοί με τους απεθαμένους.
- Απρίλης είναι και λαλούν και Μάης και φωλεύουν.
- Φοβούμαι σ', αδερφάκι μου, και λιβανιές μυρίζεις.
- Εχτές βραδίς επήγαμε πέρα στον Αί-Γιάννη,
κι εθύμιασέ μας ο παπάς με περισσό λιβάνι».
Και παρεμπρός που πήγανε, κι άλλα πουλιά τούς λένε:
«Για ιδές θάμα κι αντίθαμα που γίνεται στον κόσμο,
τέτοια πανώρια λυγερή να σέρνει ο πεθαμένος!»
Τ' άκουσε πάλι η Αρετή κι εράγισε η καρδιά της.
«Άκουσες, Κωσταντάκη μου, τι λένε τα πουλάκια;
- Άφησ', Αρέτω, τα πουλιά κι ό,τι κι α θέλ' ας λέγουν.
- Πες μου, πού είναι τα κάλλη σου, και πού είν' η λεβεντιά σου,
και τα ξανθά σου τα μαλλιά και τ' όμορφο μουστάκι;
- Έχω καιρό π' αρρώστησα και πέσαν τα μαλλιά μου».

Αυτού σιμά, αυτού κοντά στην εκκλησιά πρoφτάνoυν.
Βαριά χτυπά τ' αλόγου του κι απ' εμπροστά της χάθη.
Κι ακούει την πλάκα και βροντά, το χώμα και βοΐζει.
Κινάει και πάει η Αρετή στο σπίτι μοναχή της.
Βλέπει τους κήπους της γυμνούς, τα δέντρα μαραμένα
βλέπει το μπάλσαμο ξερό, το καρυοφύλλι μαύρο,
βλέπει μπροστά στην πόρτα της χορτάρια φυτρωμένα.
Βρίσκει την πόρτα σφαλιστή και τα κλειδιά παρμένα,
και τα σπιτοπαράθυρα σφιχτά μανταλωμένα.
Κτυπά την πόρτα δυνατά, τα παραθύρια τρίζουν.
«Αν είσαι φίλος διάβαινε, κι αν είσαι εχτρός μου φύγε,
κι αν είσαι ο Πικροχάροντας, άλλα παιδιά δεν έχω,
κι η δόλια η Αρετούλα μου λείπει μακριά στα ξένα.
- Σήκω, μανούλα μου, άνοιξε, σήκω, γλυκιά μου μάνα.
- Ποιος είν' αυτός που μου χτυπάει και με φωνάζει μάνα;
- Άνοιξε, μάνα μου, άνοιξε κι εγώ είμαι η Αρετή σου».
Κατέβηκε, αγκαλιάστηκαν κι απέθαναν κι οι δύο.
 

Να διακρίνετε και να περιγράψετε τους λογοτεχνικούς χαρακτήρες (Αρετή, μάνα, Κωνσταντής) κάνοντας τις αντίστοιχες παραπομπές στο κείμενο σε σχέση με τον κοινωνικό τους ρόλο ως άνδρας ή γυναίκα, τα στερεότυπα που τους περιβάλλουν, τις σχέσεις των φύλων. Να αιτιολογήσετε τα παραπάνω παραπέμποντας στο ιστορικό (9ος αιώνας μ.Χ.) και κοινωνικό πλαίσιο στο οποίο ανήκει το κείμενο.



Συνθετικές εργασίες   ( 4 ώρες )

1η ομάδα Πατριαρχική οικογένεια
Ο θεσμός της οικογένειας παλιότερα και σήμερα. Η πατριαρχική οικογένεια και η δομή της. Οι σχέσεις των μελών παλιά και σήμερα. Ποιες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες συνέβαλαν στις αλλαγές που υπέστη ο θεσμός της οικογένειας;

2η ομάδα Βασανισμένες γυναίκες
α.  Η θέση της γυναίκας διαχρονικά. Στερεότυπα και προκαταλήψεις Έχουν εξαληφθεί πλήρως σήμερα; Ρατσιστικές συμπεριφορές απέναντι στη γυναίκα σήμερα.

β  Η κακοποίηση των γυναικών ( σωματική και  ψυχολογική )

γ  Οι γυναίκες στις ανατολικές κοινωνίες

3η ομάδα  Η προίκα
Ο θεσμός της προίκας διαχρονικά. Θετικές και αρνητικές πλευρές του. Έχουν εξαληφθεί εντελώς οι αντιλήψεις για την προίκα σήμερα;

4η ομάδα  Μητρική αγάπη
Ο ρόλος της μητέρας στην οικογένεια παλιότερα και σήμερα. Οι σχέσεις μάνας - κόρης και μάνας- γιου.

4η ομάδα  Έρωτας
Ο έρωτας στην τέχνη ( ποίηση, μουσική, ζωγραφική, κινηματογράφος )




ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ
1. Ματωμένα χώματα – Διδώ Σωτηρίου
2. Γαλήνη – Ηλίας Βενέζης
3. Νινέτ – Ζωρζ Σαρή
4. Λωξάντρα – Μαρία Ιορδανίδου
5. Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ – Άννα Φρανκ
6. Η ζωή εν τάφω – Στρατής Μυριβήλης
7. Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν – Μ. Καραγάτσης
8. Ζητείται ελπίς – Αντώνης Σαμαράκης
9. Η Αστροφεγγιά – Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος
10. Έγκλημα και τιμωρία – Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
11. Τα σταφύλια της οργής – Τζον Στάινμπεκ
12. Ανατολικά της Εδέμ – Τζον Στάινμπεκ
13. Το μυθιστόρημα του Ι. Μ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ με τίτλο "Αστροφεγγιά"
14. Ο Ηλίας Βενέζης  :
15. Το νούμερο 31328
16. Γαλήνη (1939)
17. ΕΝΤΙΤΑ ΜΟΡΡΙΣ. Τα λουλούδια της Χιροσίμα.
18. Η αγάπη άργησε μια μέρα / Ζωγράφου, Λιλή,
19. Η Μωβ Ομπρέλα. Συγγραφέας: Άλκη Ζέη. Εκδόσεις: Μεταίχμιο.

2Ο. 1Ο Μικροί νέγροι. Συγγραφέας: Αγκάθα Κρίστι. Εκδόσεις: Λυχνάρι 21. Έγκλημα στο Όριεν Εξπρές :Συγγραφέας: Αγκάθα Κρίστι. Εκδόσεις: Modern Times








ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ 

  ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ 



         Η πίστη στην απελευθερωτική και δημιουργική δύναμη της φαντασίας και του συναισθήματος
         Η αποθέωση της ελευθερίας
         Το πάθος και ο λυρισμός
         Η τάση προς τον οραματισμό, την αναπόληση και τη νοσταλγία
         Βαθιά εκτίμηση της ομορφιάς της φύσης και θέασή της ως  πνευματικής δύναμης που παρακινεί σε υψηλές υπερβάσεις.
         Η προτίμηση ορισμένων «σκηνικών», όπως φεγγαρόλουστων τόπων και θαλασσινών τοπίων κ.ά.
         Ο χειμαρρώδης λόγος και ο πλούτος των εκφραστικών μέσων, ιδιαίτερα των εικόνων.


 ΠΑΡΝΑΣΣΙΣΜΟΣ


         Η στροφή προς τον αρχαίο κόσμο
         Η χαλιναγώγηση του πάθους και του συναισθήματος
         Η έντεχνη επεξεργασία των στίχων, η προσεγμένη ομοιοκαταληξία και την ακρίβεια στην έκφραση (προσπάθεια ποιητών να δώσουν στα ποιήματά τους την ομορφιά ενός αρχαίου αγάλματος) 
         Ο ηχηρός και ρωμαλέος στίχος
         Η προσπάθεια αποτύπωσης του εξωτερικού κόσμου
         Η συμπύκνωση των νοημάτων. 



ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ 


         Διακριτική και υποβλητική έκφραση συναισθημάτων
         Ποιητικός ρεμβασμός,
         Θολές και ακαθόριστες εικόνες,
         Κλίμα μελαγχολίας και
         Μουσικότητα του στίχου. 

 ΝΕΟΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ

Η


         Ρήγμα στην παράδοση με διάσπαση των μέτρων και ρυθμών και εισαγωγή πεζολογικών στοιχείων
         Χρήση «αντιλυρικών» λέξεων, που χαλαρώνουν τη νοηματική συνοχή του στίχου
         Κλίμα διάλυσης και απαισιοδοξίας
         Αίσθημα κόπωσης από τη ζωή και τάση φυγής

         Η πίστη στην απελευθερωτική και δημιουργική δύναμη της φαντασίας και του συναισθήματος


ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ 

         ΜΗ αποθέωση της ελευθερίας

         Η επιθυμία για απελευθέρωση της ατομικότητας του ανθρώπου
         Η συνειρμική λειτουργία της μνήμης
         Η ερμητικότητα, η σκοτεινότητα, η αφαίρεση και το δραματικό στοιχείο της γραφής.
         Η ενσωμάτωση στο μοντέρνο ποιητικό λόγο ζωντανών στοιχείων της παράδοσης (ποιητικού ρυθμού, υιοθέτηση της γλώσσας της δημοτικής ποίησης κ.ά.)
         Η συμφιλίωση του θέματος με την απόλυτη καθαρότητα της εικόνας.
         Μια εγγενής μουσικότητα, που αναβρύζει απ’ ευθείας από τον ποιητικό λόγο.
         Η χρήση μυθικών υπαινιγμών και αναφορών στο αρχαίο παρελθόν.
         Η έμφαση στο τοπίο και στο φως
         Η αναπόληση του παρελθόντος με ένα αίσθημα μελαγχολίας, που οφείλεται στο βάθεμα της αυτογνωσίας και στην αναζήτηση μιας αυθεντικής ζωής.
         Η κυριαρχία της έννοιας του τραγικού, της τραγικής θεώρησης της ιστορίας.
         Η επιλογή μορφικών ελευθεριών.



ΥΠΕΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ

         Συνειρμική σύνθεση σκηνών, όπως ακριβώς γίνεται στην κατάσταση του ονείρου.
         Απουσία αισθητικής επεξεργασίας του στίχου
         Απρόοπτο και ειρωνικό στοιχείο
         Γλωσσικές ανατροπές
         Καταγραφή μιας ψυχικής πραγματικότητας.
         Οι λέξεις αποκτούν μια δική τους ακριβολογία και αυτοδυναμία και παραπέμπουν στο μυστικό  κόσμο του ασυνειδήτου.
         Εικονοπλαστική φαντασία
         Υποτυπώδης στίξη
         Αποθέωση των αισθήσεων



 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
ΜΟΝΤΕΡΝΑ ΠΟΙΗΣΗ

ΟΡΙΟ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΔΥΟ ΤΕΛΟΣ 19ου ΑΙΩΝΑ ΚΑΙ ΑΡΧΕΣ 20ου ΑΙΩΝΑ


Ειδικά στην Ελλάδα η νεωτερική ποίηση καθιερώθηκε μέσα στη δεκαετία του 1930. Για πολλούς αφετηρία ήταν η πρώτη ποιητική συλλογή του Γ. ΣΕΦΕΡΗ «Στροφή» το 1931.
Το πέρασμα από τη μια μορφή ποίησης στην άλλη δεν συντελέστηκε απότομα· είχε προετοιμαστεί σταδιακά με ποιητές που χωρίς να είναι νεωτερικοί υπονόμευσαν όλα σχεδόν τα παραδοσιακά στοιχεία (Καβάφης, Καρυωτάκης).

ΔΙΑΚΡΙΣΗ  ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ  -       ΜΟΝΤΕΡΝΑΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ                                                                   Η ΜΟΝΤΕΡΝΑ     

σεβασμός στο μέτρο, την ομοιοκαταληξία,

η μοντέρνα ποίηση αμφισβητεί κάθε κανόνα
χωρισμός του ποιήματος σε στροφές με ίσο αριθμό στίχων και τον αριθμό συλλαβών σε κάθε στίχο

στίχος ελεύθερος
έλλειψη μέτρου, ομοιοκαταληξίας
αποφυγή διασκελισμών
συχνά το ποίημα προσεγγίζει τον πεζό λόγο



προσεκτική επιλογή λέξεων (αποφεύγονται οι «αντιποιητικές»

επιμονή στα σχήματα λόγου και στα εκφραστικά μέσα

χρήση λέξεων και από τον καθημερινό λόγο (ακόμη και κακόηχη). Μπορεί να γράψει κάποιος ποίηση με οποιαδήποτε λέξη
προσπάθεια ώστε το ποίημα να απέχει πολύ από τον καθημερινό λόγο και φυσικά τον πεζό λόγο
κυριαρχία της εικόνας
εκφραστική τόλμη:
σχήματα λόγου που αμφισβητούν την κοινή λογική. Γέννηση νέων νοημάτων μέσα από απρόσμενους λεξικολογικούς συνδυασμούς =>
κατάργηση κάθε λογικής αλληλουχίας σε ό,τι αφορά το νόημα, που παραμένει κρυμμένο.
Ο αναγνώστης το ανακαλύπτει μόνος του προσπερνώντας τις γλωσσικές δυσκολίες






αλληλουχία νοημάτων: ο τρόπος που παρουσιάζουν τα νοήματα δεν αμφισβητεί τη λογική μας ή τον κόσμο γύρω μας και όσα γνωρίζουμε γι’ αυτόν

στόχος του ποιήματος:
η αισθητική απόλαυση μέσα από την τήρηση συμβάσεων


πολυσημία των λέξεων / ασάφεια


συμπύκνωση, αφαίρεση, ελλειπτικότητα, ερμητικότητα



ασύμβατες και άλογες συζεύξεις



υπάρχουν ιδέες, έννοιες και συναισθήματα που ήταν αδύνατο να εκφραστούν μέσα από τους αυστηρούς και δεσμευτικούς κανόνες της παραδοσιακής ποίησης.




         Βαθιά εκτίμηση της ομορφιάς της φύσης και θέασή της ως  πνευματικής δύναμης που παρακινεί σε υψηλές υπερβάσεις.

         ΠΑΗ προτίμηση ορισμένων «σκηνικών», όπως φεγγαρόλουστων τόπων και θαλασσινών τοπίων κ.ά.
         Ο χειμαρρώδης λόγος και ο πλούτος των εκφραστικών μέσων, ιδιαίτερα των εικόνων.
πίστη στην απελευθερωτική και δημιουργική δύναμη της φαντασίας και του συναισθήματος
Η προτίμηση ορισμένων «σκηνικών», όπως φεγγαρόλουστων τόπων και θαλασσινών τοπίων κ.ά.
ς τον οραματισμό, την αναπόληση και τη νοσταλγία
μέσων, ιδιαίτερα των εικόνων.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗ




ΠΟΙΗΜΑ 1
 Ο  Κώστας Καρυωτάκης τον Ιούνιο του 1928 αποσπάται στην Πρέβεζα. Ήδη είναι αηδιασμένος από τη γραφειοκρατία και τη ζωή του δημόσιου υπάλληλου. Η αηδία γίνεται απόγνωση σε γράμματα που στέλνει σε συγγενείς και φίλους του. Την 1η Ιουλίου στέλνει σε ένα ξάδερφό του το ομώνυμο ποίημα.
ΠΡΕΒΕΖΑ
Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται
στους μαύρους τοίχους και τα κεραμύδια,
θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται
καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.

Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι
με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,
ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη
ο ήλιος, θάνατος μες στους θανάτους.

Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει
για να ζυγίση μια "ελλειπή" μερίδα,
θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,
κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.

Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.
Την Κυριακή θ' ακούσουμε την μπάντα.
Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης
πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.

Περπατώντας αργά στην προκυμαία,
"Υπάρχω;" λες, κ' ύστερα "δεν υπάρχεις!"
Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.
Ισως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.

Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους
αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία...
Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,
θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.






ΠΟΙΗΜΑ 2
                        

Μαρίνα των βράχων





Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη Μα πού γύριζες
Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους.
Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο
Κι οι κόρες των ματιών σου πήρανε τη σκυτάλη της χίμαιρας
Ριγώνοντας μ’ αφρό τη θύμηση!
Πού είναι η γνώριμη ανηφοριά του μικρού Σεπτεμβρίου
Στο κοκκινόχωμα όπου έπαιζες θωρώντας προς τα κάτω
Τους βαθιούς κυαμώνες των άλλων κοριτσιών
Τις γωνιές όπου οι φίλες σου άφηναν αγκαλιές τα δυοσμαρίνια

Μα πού γύριζες
Ολονυχτίς τη σκληρή ρέμβη της πέτρας και της θάλασσας
Σου’ λεγα να μετράς μες στο γδυτό νερό τις φωτεινές του μέρες
Ανάσκελη να χαίρεσαι την αυγή των πραγμάτων
'Η πάλι να γυρνάς κίτρινους κάμπους
Μ’ ένα τριφύλλι φως στο στήθος σου ηρωίδα ιάμβου.

'Εχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη
Κι ένα φόρεμα κόκκινο σαν το αίμα
Βαθιά μες στο χρυσάφι του καλοκαιριού
Και τ’ άρωμα των γυακίνθων Μα πού γύριζες

Κατεβαίνοντας προς τους γιαλούς τους κόλπους με τα βότσαλα
'Ηταν εκεί ένα κρύο αρμυρό θαλασσόχορτο
Μα πιο βαθιά ένα ανθρώπινο αίσθημα που μάτωνε
Κι άνοιγες μ’ έκπληξη τα χέρια σου λέγοντας τ’ όνομά του
'Οπου σελάγιζε ο δικός σου ο αστερίας

'Ακουσε ο λόγος είναι των στερνών η φρόνηση
Κι ο χρόνος γλύπτης των ανθρώπων παράφορος
Κι ο ήλιος στέκεται από πάνω του θηρίο ελπίδας
Κι εσύ πιο κοντά του σφίγγεις έναν έρωτα
'Εχοντας μια πικρή γεύση τρικυμίας στα χείλη.
Δεν είναι για να λογαριάζεις γαλανή ως το κόκαλο άλλο καλοκαίρι,
Για ν’ αλλάξουνε ρέμα τα ποτάμια
Και να σε πάνε πίσω στη μητέρα τους,
Για να ξαναφιλήσεις άλλες κερασιές
'Η για να πας καβάλα στο μαίστρο.
Στυλωμένη στους βράχους δίχως χτες και αύριο,
Στους κινδύνους των βράχων με τη χτενισιά της θύελλας
Θ’ αποχαιρετήσεις το αίνιγμά σου.








ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ
Άκρα του τάφου σιωπή στον κάμπο βασιλεύει·
Λαλεί πουλί, παίρνει σπυρί, κι’ η μάνα το ζηλεύει.
Tα μάτια η πείνα εμαύρισε· στα μάτια η μάνα μνέει·
Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει:
«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ έχω γω στο χέρι;
Oπού συ μούγινες βαρύ κι’ ο Aγαρηνός το ξέρει.»





ΚΑΒΑΦΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Απολείπειν ο θεός Aντώνιον

Σαν έξαφνα, ώρα μεσάνυχτ’, ακουσθεί
αόρατος θίασος να περνά
με μουσικές εξαίσιες, με φωνές—
την τύχη σου που ενδίδει πια, τα έργα σου
που απέτυχαν, τα σχέδια της ζωής σου
που βγήκαν όλα πλάνες, μη ανωφέλετα θρηνήσεις.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που φεύγει.
Προ πάντων να μη γελασθείς, μην πεις πως ήταν
ένα όνειρο, πως απατήθηκεν η ακοή σου·
μάταιες ελπίδες τέτοιες μην καταδεχθείς.
Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος,
σαν που ταιριάζει σε που αξιώθηκες μια τέτοια πόλι,
πλησίασε σταθερά προς το παράθυρο,
κι άκουσε με συγκίνησιν, αλλ’ όχι
με των δειλών τα παρακάλια και παράπονα,
ως τελευταία απόλαυσι τους ήχους,
τα εξαίσια όργανα του μυστικού θιάσου,
κι αποχαιρέτα την, την Aλεξάνδρεια που χάνεις.






Mίλτος Σαχτούρης
Ὁ Ἐλεγκτής


Ἕνας μπαξές γεμάτος αἷμα
εἶν' ὁ οὐρανός
καί λίγο χιόνι
ἒσφιξα τά σκοινιά μου
πρέπει καί πάλι νά ἐλέγξω
τ' ἀστέρια
ἐγώ
κληρονόμος πουλιῶν
πρέπει
ἔστω καί μέ σπασμένα φτερά
νά πετάω.
(Τά φάσματα ἡ ἤ χαρά στόν ἄλλο δρόμο, 1958)





ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ

ΟΡΕΣΤΗΣ

Σέλινα τα μαλλιά σου μυρωμένα,
λύσε τα να φανείς, ως είσαι, ωραίος
και διώξε από το νου σου πια το χρέος
του μεγάλου χρησμού, μια και κανένα
τρόπο δεν έχεις άλλονε! Και μ' ένα
χαμόγελον ιδές πώς σ' έφερ' έως
στου Άργους την πύλη ο δρόμος σου ο μοιραίος
το σπλάχνο ν' αφανίσεις που σ' εγέννα.
Κανείς δε σε θυμάτ' εδώ. Κι εσύ όμοια
τον εαυτό σου
ξέχανέ* τον κι άμε*
στης χρυσής πολιτείας τα σταυροδρόμια
και το έργο σου σαν να 'ταν άλλος κάμε.
Έτσι κι αλλιώς
θα παίρνει σε από πίσου*
για* το αίμα της μητρός σου για η ντροπή σου.
Κ. Βάρναλης, Ποιητικά, Κέδρος







ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ

Έτσι μιλώ γιά σένα καί γιά μένα

Επειδή σ’ αγαπώ καί στήν αγάπη ξέρω
Νά μπαίνω σάν Πανσέληνος
Από παντού, γιά το μικρό το πόδι σού μές στ’ αχανή
σεντόνια
Νά μαδάω γιασεμιά κι έχω τη δύναμη
Αποκοιμισμένη, νά φυσώ νά σέ πηγαίνω
Μές από φεγγαρά περάσματα καί κρυφές τής θάλασσας στοές
Υπνωτισμένα δέντρα μέ αράχνες πού ασημίζουμε

Ακουστά σ’ έχουν τα κύματα
Πώς χαιδεύεις, πώς φιλάς
Πώς λές ψιθυριστά το "τί" καί το "έ"
Τριγύρω στό λαιμό στόν όρμο
Πάντα εμείς το φως κι η σκιά

Πάντα εσύ τ’ αστεράκι καί πάντα εγώ το σκοτεινό πλεούμενο
Πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά
Τό βρεγμένο μουράγιο καί η λάμψη επάνω στά κουπιά

Ψηλά στό σπίτι μέ τίς κληματίδες
Τά δετά τριαντάφυλλα, καί το νερό πού κρυώνει
Πάντα εσύ το πέτρινο άγαλμα καί πάντα εγώ η σκιά πού μεγαλώνει
Τό γερτό παντζούρι εσύ, ο αέρας πού το ανοίγει εγώ
Επειδή σ’ αγαπώ καί σ’ αγαπώ
Πάντα Εσύ το νόμισμα καί εγώ η λατρεία πού τό
Εξαργυρώνει:

Τόσο η νύχτα, τόσο η βοή στόν άνεμο
Τόσο η στάλα στόν αέρα, τόσο η σιγαλιά
Τριγύρω η θάλασσα η δεσποτική
Καμάρα τ’ ουρανού με τ’ άστρα
Τόσο η ελάχιστη σου αναπνοή

Πού πιά δεν έχω τίποτε άλλο
Μές στούς τέσσερις τοίχους, το ταβάνι, το πάτωμα
Νά φωνάζω από σένα καί νά μέ χτυπά η φωνή μου
Νά μυρίζω από σένα καί ν’ αγριεύουν οί άνθρωποι
Επειδή το αδοκίμαστο καί το απ’ αλλού φερμένο
Δεν τ’ αντέχουν οί άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ’ ακούς
Είναι νωρίς ακόμη μές στόν κόσμο αυτόν αγάπη μου

ΝΑ ΜΙΛΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΝΑ.





ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥΔΟΥΡΗ
ΜΟΝΟ ΓΙΑΤΙ ΜΕ ΑΓΑΠΗΣΕΣ


Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
στα περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.


Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι ωραία σαν κρίνο ολάνοιχτο
κ’ έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.


Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.


Μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάη
είδα τη λυγερή σκιά μου, ως όνειρο
να παίζει, να πονάη,
μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες.


Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε
γι’ αυτό έμεινεν ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα,
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε.


Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα,
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.


Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.


Μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες
έζησα, να πληθαίνω
τα ονείρατά σου, ωραίε που βασίλεψες
κ’ έτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες













Η ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
                                         
 19ος - αρχές 20ου αι.


                                  20ος αιώνας
Η Ρομαντική σχολή των Αθηνών
(ή Παλαιά Αθηναϊκή Σχολή)
(1830-1880)
Νέα Αθηναϊκή σχολή
(1880-1918)
Ανανεωμένη παράδοση
και μεσοπολεμική λογοτεχνία
(1919 - 1944)
Μεταπολεμικοί ποιητές (1945 - σήμερα)
(Σεφέρης, Ρίτσος, Ελύτης, Εγγονόπουλος, Εμπειρίκος συνεχίζουν να γράφουν)

(Σολωμός, Τυπάλδος, Πολυλάς, Μαρκοράς, Βαλαωρίτης,
Α. Κάλβος, Π. Σούτσος,
Αλ. Ραγκαβής, Ηλ. Τανταλίδης,
Γ. Ζαλοκώστας)

Ρομαντισμός: καλλιτεχνικό ρεύμα που εμφανίστηκε στην Ευρώπη στα τέλη 18ου αι. και αρχές 19ου αι. Κυριάρχησε και στην ελληνική ποίηση για 50 χρόνια.

Θέματα: φύση, θρησκεία, έρωτας, θάνατος.
Κυριαρχία του συναισθήματος, της φαντασίας, και του απόλυτου, του συγκινησιακού και του ιδανικού.
Οδηγείται στο παράδοξο, το μυστηριώδες, το υπερφυσικό. Διάχυτη μελαγχολική διάθεση, απαισιοδοξία, νοσταλγία.
Έντονες εικόνες, υποβλητικά 












.
 • επιρροή από τον Παρνασσισμό 
(Γαλλία 19ος αι. Σημασία στην ακρίβεια της έκφρασης και στη λεπτομέρεια. Ρυθμικοί, μετρικοί και στιχουργικοί μετρικοί κανόνες.Θέματα από τη μυθολογία και τον αρχαίο πολιτισμό. Απουσία συναισθήματος, πάθους ή έντασης.
Κ. Παλαμάς, Γ. Δροσίνης, Ι. Πολέμης, Κ. Κρυστάλλης, Ι. Γρυπάρης κ.ά. 
• σταδιακή είσοδος στο συμβολισμό
(Λ. Πορφύρας, Μ. Μαλακάσης, Α. Μαβίλης, Κ. Χατζόπουλος,
ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ:
Μουσικότητα, υποβλητικότητα, υπαινικτικότητα,τα πράγματα σύμβολα  ψυχικών κατά στάσεων. Ελεύθερος στίχος.                    
                               
ιδιαίτερες ποιητικές φυσιογνωμίες:
του Κ. Καβάφη,
 Αγγ. Σικελιανού
και  Κ. Βάρναλη
που άρχισαν να αποδομούν τα βασικά μοτίβα της παραδοσιακής ποίησης και να «συνομιλούν» με τον μοντερνισμό.

Νεορομαντισμός , νεοσυμβολισμός.
Κ. Παράσχος, Κ. Καρυωτάκης,
Μ. Πολυδούρη, Τ. Άγρας,
Ρ. Φιλύρας, Ν. Λαπαθιώτης,
Κ. Ουράνης κ.α.

Γ. Σεφέρης: με τη «Στροφή» 1931 καθιερώνεται ως εισηγητής της μοντερνιστικής ποίησης στην Ελλάδα

(μοντερνισμός: διάλυση της παραδοσιακής μορφής, κατάργηση ομοιοκαταληξίας, απρόσμενοι συνδυασμοί λέξεων, υπαινικτική και πολύσημη χρήση της γλώσσας)

υπερρεαλισμός. Επιρροή από την ψυχανάλυση. Καταφυγή στη φαντασία, το όνειρο και το ασυνείδητο. Αυτόματη γραφή. Απόλυτη ελευθερία στο λεξιλόγιο και τη στιχουργική.
Απρόσμενοι συνδυασμοί λέξεων - εντυπωσιακές εικόνες.

Εκπρόσωποι: Λ. Εμπειρίκος,
Οδ. Ελύτης, Ν. Εγγονόπουλος,
Ν. Γκάτσος κ.ά. 


 ΜΕΤΑΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ
Πρώτη μεταπολεμική γενιά 
Α. Αλεξάνδρου,Μ.Αναγνωστάκης, Τ. Σινόπουλος, Τ. Πατρίκιος, Κ. Κύρου κ.ά. (κοινωνική - πολιτική ποίηση)
κοινωνικο-πολιτική ποίηση:
έκφραση οργής ή χαμηλόφωνης διαμαρτυρίας για τα τραυματικά πολεμικά ή μετεμφυλιακά βιώματα.
Δεύτερη μεταπολεμική γενιά 
Β. Λεοντάρης,Μ. Μέσκος,
Θ. Γκόρπας κ.ά.
Υπαρξιακή ποίηση
υπαρξιακές ανησυχίες, στοχασμοί
για τους  ανθρώπους, νοσταλγία
για το παρελθόν.
Μοναξιά, φθορά, θάνατος.
Τ. Βαρβτσιώτης Α. Δικταίος
Α. Δημουλάς Κ. Δημουλά
Ο. Αλεξάκης Αγγελάκη- Ρουκ κ.α
ΝεοϋπερρεαλιστέςΔ. Παπαδίτσας,  Κακναβάτος Ν.Βαλαωρίτης Ε. Βακαλό κ.α(ερμητισμός)
Γενιά  του 1970
Βαγενάς Μ. Γκανάς  Λιοντάκης
Τζένη Μαστοράκη,Πούλιος Φωστιέρης,Η. Λάγιος ,Π. Μπουκάλας κ.α ( τάση φυγής από την πραγματικότητα Έρωτας. θάνατος)
Χαρακτηριστικά
 συγκερασμός παλιών και νέων ρευμάτων. τάση φυγής από την πραγματικότητα.  ΘΕΜΑΤΑ:Έρωτας, θάνατος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου